Cột sống thắt lưng, Tin sức khoẻ, Uncategorized
Chụp cộng hưởng từ cột sống: Khi nào cần thiết, giá bao nhiêu?
Contents
- 1 Đau lưng – chuyện không của riêng ai
- 2 MRI cột sống là gì?
- 3 Chụp cộng hưởng từ cột sống khi nào thực sự cần thiết?
- 4 4. MRI khác gì với X-quang cột sống?
- 5 5. Chi phí chụp MRI cột sống bao nhiêu tiền?
- 6 6. Vì sao không nên chụp MRI quá sớm?
- 7 7. Khi nào nên đến gặp bác sĩ Cơ – Xương – Khớp?
- 8 Làm gì khi bị đau lưng mà chưa cần MRI?
- 9 Thông điệp từ chuyên gia
- 10 Tổng kết
Đau lưng – chuyện không của riêng ai
Đau lưng đã trở thành “căn bệnh quốc dân” trong đời sống hiện đại, đặc biệt là ở giới trẻ. Từ dân văn phòng ngồi nhiều, game thủ, đến sinh viên học online – ai cũng có thể trải qua cơn đau vùng lưng hoặc cổ. Nhiều người khi mới đau vài ngày đã vội tìm đến chụp cộng hưởng từ (MRI) vì sợ thoát vị đĩa đệm hay bệnh cột sống nghiêm trọng.
Thực tế, khoảng 80% người trẻ bị đau lưng có thể hồi phục hoàn toàn mà không cần chụp MRI. Đa phần chỉ là đau cơ do sai tư thế, ngồi làm việc lâu hoặc gù lưng khi sử dụng điện thoại.
Vậy khi nào mới thực sự cần chụp MRI cột sống? Câu trả lời nằm ở phần dưới.
MRI cột sống là gì?
MRI (Magnetic Resonance Imaging – Chụp cộng hưởng từ) là kỹ thuật hình ảnh hiện đại sử dụng từ trường và sóng radio (sóng điện thoại) để tạo ra hình ảnh chi tiết của cấu trúc cột sống – bao gồm đốt sống, đĩa đệm, tủy sống và rễ thần kinh.
Ưu điểm nổi bật của MRI:
- Không dùng tia X, an toàn với cơ thể.
- Cho hình ảnh rõ nét về mô mềm (đĩa đệm, dây chằng, tủy sống…), vượt trội hơn X-quang.
- Giúp bác sĩ phát hiện sớm các tổn thương như thoát vị đĩa đệm, hẹp ống sống, u tủy, viêm nhiễm, … .
Tuy nhiên, chính vì độ chi tiết cao này mà nhiều người lạm dụng MRI, chụp quá sớm – dẫn đến lo lắng không cần thiết và tốn kém về chi phí.
Chụp cộng hưởng từ cột sống khi nào thực sự cần thiết?
Theo hướng dẫn chẩn đoán của các hiệp hội y khoa như Hiệp hội Cột sống Hoa Kỳ (NASS), chụp MRI chỉ được chỉ định khi có dấu hiệu nghi ngờ tổn thương thực thể hoặc đau lưng kéo dài không cải thiện với điều trị thông thường.
Những trường hợp nên chụp MRI cột sống gồm:
- Đau lưng kéo dài trên 3 tháng dù đã dùng thuốc, nghỉ ngơi và tập vật lý trị liệu nhưng không đỡ.
- Đau lưng kèm tê bì, yếu hoặc mất cảm giác ở chân, đặc biệt nếu lan xuống mông hoặc bàn chân → nghi ngờ chèn ép rễ thần kinh hoặc thoát vị đĩa đệm.
- Đau lưng kèm mất kiểm soát tiểu tiện, đại tiện → dấu hiệu cảnh báo chèn ép tủy sống cấp tính.
- Tiền sử chấn thương mạnh ở cột sống (té ngã, tai nạn, nâng vật nặng đột ngột).
- Nghi ngờ bệnh lý u, viêm tủy, lao cột sống hoặc di căn ung thư.
Nếu cơn đau chỉ mới vài ngày hoặc dưới 3 tuần, không có triệu chứng tê yếu, bác sĩ thường chưa chỉ định MRI ngay, mà khuyến khích nghỉ ngơi, thay đổi tư thế sinh hoạt và tập giãn cơ nhẹ.
4. MRI khác gì với X-quang cột sống?
Nhiều người thắc mắc: “Vậy chụp X-quang khác gì MRI, và khi nào nên chọn cái nào?” — đây là điểm khác biệt chính:
| Tiêu chí | X-quang cột sống | MRI cột sống |
|---|---|---|
| Nguyên lý | Dùng tia X để ghi hình cấu trúc xương. | Dùng từ trường, sóng radio để ghi hình mô mềm, thần kinh và đĩa đệm. |
| Phát hiện tốt nhất | Gãy xương, cong vẹo cột sống, thoái hóa xương. | Thoát vị đĩa đệm, chèn ép tủy, tổn thương dây chằng, viêm tủy, u tủy. |
| Thời gian chụp | Nhanh (5–10 phút). | Lâu hơn (20–45 phút). |
| Chi phí ước tính | 100.000 – 300.000 VNĐ/lần. | 1.200.000 – 3.000.000 VNĐ/lần. |
| Tia bức xạ | Có sử dụng tia X. | Không có, an toàn hơn. |
Như vậy, X-quang là xét nghiệm ban đầu khi bác sĩ muốn loại trừ tổn thương xương hoặc thoái hóa. MRI là bước tiếp theo nếu cần xem xét kỹ mô mềm hoặc nghi ngờ thần kinh bị chèn ép.
5. Chi phí chụp MRI cột sống bao nhiêu tiền?
Giá chụp MRI cột sống hiện nay dao động từ 1,2 – 3 triệu đồng/lần, tùy vào:
- Vị trí chụp: cổ, lưng trên, thắt lưng, hoặc toàn bộ cột sống.
- Loại máy: 1.5 Tesla hoặc 3.0 Tesla (máy càng hiện đại, hình ảnh càng rõ).
- Có tiêm thuốc tương phản hay không: nếu nghi u, viêm cần chụp có cản từ (thêm khoảng 1 triệu đồng).
- Cơ sở y tế: bệnh viện công thường rẻ hơn cơ sở tư nhân hoặc quốc tế.
Một số trường hợp nhỏ bảo hiểm y tế chi trả khi có chỉ định hợp lý từ bác sĩ chuyên khoa. Vì vậy, bạn nên hỏi kỹ bác sĩ trước khi tiến hành.
6. Vì sao không nên chụp MRI quá sớm?
Nhiều người nghĩ “chụp MRI cho yên tâm”, nhưng thực tế MRI quá sớm không giúp điều trị tốt hơn, thậm chí khiến bệnh nhân lo lắng hơn vì thấy “kết quả có bất thường” mà không hiểu rõ ý nghĩa.
Ví dụ: rất nhiều người khỏe mạnh vẫn có hình ảnh thoát vị nhẹ trên MRI, nhưng hoàn toàn không đau lưng hoặc tê chân. Nếu chỉ dựa vào kết quả hình ảnh mà không đánh giá lâm sàng, người bệnh có thể tự cho rằng mình mắc bệnh nặng, dẫn đến stress hoặc điều trị quá mức (chườm, kéo giãn, thậm chí phẫu thuật không cần thiết).
Theo bác sĩ chuyên khoa Cột sống Chu Lâm (trích từ xuongkhopliam.com):
“MRI cần được chỉ định đúng lúc. Nếu đau lưng mới vài ngày, phần lớn sẽ tự khỏi. Chỉ khi đau kéo dài trên 3 tháng hoặc có tê yếu chân mới nên làm MRI để tìm nguyên nhân thực thể.”
7. Khi nào nên đến gặp bác sĩ Cơ – Xương – Khớp?
Bạn nên đi khám chuyên khoa khi gặp các dấu hiệu sau:
- Đau lưng liên tục hoặc tái đi tái lại trên 3 tháng.
- Đau lan xuống mông, chân hoặc có cảm giác kim châm, tê rần.
- Hạn chế vận động cổ hoặc thắt lưng, không thể cúi – ngửa người bình thường.
- Mất ngủ vì đau, giảm chất lượng cuộc sống.
- Sau ngã, va đập mạnh vùng cột sống.
Bác sĩ sẽ đánh giá bằng khám lâm sàng, X-quang, và chỉ định MRI khi cần. Việc không chụp sớm không có nghĩa là xem nhẹ bệnh, mà là áp dụng đúng quy trình chẩn đoán, tránh lãng phí và lo âu.
Làm gì khi bị đau lưng mà chưa cần MRI?
Nếu bạn đang trong nhóm đau lưng nhẹ, chưa cần chỉ định MRI, có thể áp dụng các phương pháp cải thiện sau:
- Duy trì tư thế đúng: Ngồi thẳng lưng, tránh gù khom; không nằm giường quá mềm.
- Tập vận động điều độ: Đi bộ, bơi, yoga cơ bản, hoặc bài tập giãn cơ lưng 15 phút mỗi ngày.
- Giảm thời gian ngồi liên tục: Sau 45–60 phút, nên đứng dậy đi lại hoặc xoay khớp nhẹ.
- Chườm ấm vùng lưng đau: giúp giãn cơ, giảm đau cơ năng.
- Giữ cân nặng hợp lý: Tránh gây áp lực cho đĩa đệm thắt lưng.
Nếu sau 4–6 tuần tự điều chỉnh mà không cải thiện hoặc xuất hiện thêm các triệu chứng cảnh báo nguy hiểm (Red flags), lúc đó nên đi khám bác sỹ để được đánh giá thêm.
Thông điệp từ chuyên gia
Đừng để “MRI” trở thành nỗi ám ảnh mỗi khi đau lưng. Hãy hiểu rằng, kỹ thuật này vô cùng hữu ích, nhưng chỉ thật sự có ý nghĩa khi được chỉ định đúng người, đúng thời điểm.
Theo thống kê tại phòng khám Cột sống, 8/10 bệnh nhân Gen Z đau lưng chỉ cần điều chỉnh tư thế và tập vật lý trị liệu là khỏi, không cần chụp MRI. Chụp quá sớm không chỉ tốn tiền, mà còn khiến tâm lý bệnh nhân trở nên tiêu cực hơn.
Tổng kết
- Chụp cộng hưởng từ cột sống giúp phát hiện thoát vị, u tủy, tổn thương dây chằng… với hình ảnh rõ nét.
- Không phải ai đau lưng cũng cần MRI. Nên chụp khi đau >3 tháng hoặc có dấu hiệu tê, yếu, mất cảm giác.
- Chi phí trung bình 1,2–3 triệu đồng, tùy vị trí và loại máy.
- Phân biệt MRI và X-quang: MRI mạnh về mô mềm; X-quang mạnh về xương.
- 80% người trẻ đau lưng có thể khỏi không cần MRI, nếu tuân thủ tập luyện và giữ tư thế đúng.
Tóm lại: Khi bị đau lưng, đừng vội “chạy” đi chụp MRI. Hãy lắng nghe cơ thể, đi khám sớm tại bác sĩ Cơ – Xương – Khớp uy tín, và chỉ thực hiện chụp khi thật sự cần thiết — đó mới là cách chăm sóc cột sống thông minh, an toàn và tiết kiệm nhất.
Nguồn:
- American College of Radiology (ACR). ACR Appropriateness Criteria® Low Back Pain. PubMed, 2016.
- Qaseem A, et al. Diagnostic Imaging for Low Back Pain: Advice for High-Value Health Care From the American College of Physicians. Annals of Internal Medicine, 2011.
- ACR Committee on Appropriateness Criteria. ACR Appropriateness Criteria® Low Back Pain – Narrative. American College of Radiology.
